Hukukun dili.

A

Arabuluculuk

Tarafların, tarafsız bir arabulucu eşliğinde uyuşmazlığı mahkeme dışında çözmeye çalıştığı yöntem. İş, ticaret, kira, tüketici gibi birçok uyuşmazlıkta dava şartıdır.

B

Beraat

Ceza yargılamasında sanığın suçlamadan aklanmasını ifade eden hüküm.

Bilirkişi

Hâkimin çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren konularda görüşüne başvurduğu uzman kişi.

C

Cayma hakkı

Tüketicinin mesafeli ve ön ödemeli satışlarda, kanunda belirtilen süre içinde gerekçe göstermeden sözleşmeden dönme hakkı.

D

Dava şartı

Davanın esasına girilebilmesi için bulunması gereken ön koşul. Örneğin bazı davalarda arabulucuya başvurulmuş olması.

E

Ecrimisil

Bir taşınmazı malikin izni olmadan kullanan kişinin ödemekle yükümlü olduğu haksız işgal tazminatı.

Elatmanın önlenmesi (men-i müdahale)

Malikin, taşınmazına yapılan haksız müdahalenin sona erdirilmesi için açtığı dava.

H

HAGB (Hükmün açıklanmasının geri bırakılması)

Belirli şartlarla sanık hakkında kurulan hükmün açıklanmayarak beş yıllık denetim süresine tabi tutulması.

İ

İhtiyati haciz

Alacağın güvence altına alınması için, takipten önce veya takip sırasında borçlunun mallarına geçici olarak el konulması.

İhtiyati tedbir

Dava sonuçlanıncaya kadar hakkın elde edilmesinin zorlaşmasını önlemek için mahkemece verilen geçici koruma kararı.

İstinaf

İlk derece mahkemesi kararlarının bölge adliye mahkemesi tarafından hem maddi hem hukuki yönden incelenmesi.

İtirazın iptali

İcra takibine borçlunun yaptığı itirazın kaldırılması için alacaklının genel mahkemede açtığı dava.

İcra takibine itiraz rehberi

K

Kamulaştırma

Kamu yararı amacıyla özel mülkiyetteki taşınmazın, bedeli ödenerek devlet veya kamu tüzel kişisi tarafından edinilmesi.

Kamulaştırma bedeline itiraz rehberi

Kat irtifakı

Henüz tamamlanmamış bir yapıda, arsa payına bağlı olarak ileride kat mülkiyetine dönüşecek bağımsız bölüm hakkı.

Kat mülkiyeti

Tamamlanmış bir yapının bağımsız bölümleri üzerinde, arsa payıyla bağlantılı olarak kurulan mülkiyet hakkı.

Kıdem tazminatı

En az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesinin kanunda belirtilen şekillerde sona ermesi hâlinde ödenen tazminat.

Kıdem ve ihbar tazminatı rehberi

M

Menfi tespit davası

Bir kişinin, kendisinden talep edilen bir borcun bulunmadığının tespiti için açtığı dava.

İcra takibine itiraz rehberi

Mirasçılık belgesi (veraset ilamı)

Mirasbırakanın yasal mirasçılarını ve miras paylarını gösteren, noter veya sulh hukuk mahkemesince verilen belge.

Miras paylaşımı rehberi

Muris muvazaası

Mirasbırakanın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla bağışladığı bir malı satış gibi göstermesi.

Müdafi

Ceza yargılamasında şüpheli veya sanığı savunan avukat.

İfade verirken haklarınız

Müşteki

Suçtan zarar gördüğünü ileri sürerek şikâyette bulunan kişi.

N

Nafaka

Kanunen bakmakla yükümlü olunan kişinin geçimi için ödenen düzenli para. Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası başlıca türleridir.

Boşanma süreci rehberi

O

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu)

Paylı veya elbirliği mülkiyetindeki bir malın aynen bölünmesi veya satılarak bedelinin paydaşlar arasında paylaştırılması.

Ortaklığın giderilmesi davası rehberi

Ö

Önalım (şufa) hakkı

Paylı mülkiyette bir paydaşın payını üçüncü kişiye satması hâlinde diğer paydaşların bu payı öncelikle satın alma hakkı.

R

Reddi miras

Mirasçının, kanuni süre içinde mirası kabul etmediğini beyan etmesi. Yasal mirasçılar için süre üç aydır.

Miras paylaşımı rehberi

S

Saklı pay

Kanunun belirli mirasçılara tanıdığı ve mirasbırakanın ortadan kaldıramayacağı miras payı.

T

Tam yargı davası

İdarenin işlem veya eylemleri nedeniyle hakları ihlal edilenlerin uğradıkları zararın tazmini için açtıkları idari dava.

İdari işlemlere karşı dava rehberi

Temyiz

Bölge adliye veya bölge idare mahkemesi kararlarının Yargıtay ya da Danıştay tarafından hukuki yönden incelenmesi.

Tenkis davası

Saklı payı ihlal edilen mirasçının, mirasbırakanın tasarruflarının saklı payı aşan kısmının indirilmesi için açtığı dava.

Miras paylaşımı rehberi

Tespit tutanağı

Kadastro çalışmalarında taşınmazın sınırlarını, malikini ve niteliğini gösteren belge.

V

Vekâletname

Bir kişinin başka birine kendi adına hukuki işlem yapma yetkisi verdiğini gösteren, genellikle noterde düzenlenen belge.

Y

Yürütmenin durdurulması

İdari yargıda, dava sonuçlanıncaya kadar dava konusu idari işlemin uygulanmasının durdurulması kararı.

İdari işlemlere karşı dava rehberi

Z

Zamanaşımı

Belirli bir sürenin geçmesiyle bir hakkın dava yoluyla talep edilemez hâle gelmesi.

Zilyetlik

Bir şey üzerinde fiilî hâkimiyet kurulması. Tapusuz taşınmazların kazanılmasında önemli rol oynar.